Rahim Sarkması Nedir?

Rahim sarkması, tıbbi adıyla uterin prolapsus, rahmin normal anatomik konumunu kaybederek aşağı doğru yer değiştirmesi ve vajinaya doğru sarkması durumudur. Pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması sonucu ortaya çıkan bu durum, özellikle doğum yapmış, menopoz dönemindeki ve ileri yaşlardaki kadınlarda daha sık görülür.

Rahim sarkması, zamanla ilerleyebilen ve kadının günlük yaşamını, idrar ve bağırsak fonksiyonlarını, cinsel yaşamını ve psikolojik durumunu olumsuz etkileyebilen önemli bir sağlık problemidir. Erken dönemde hafif belirtilerle başlayabilirken, ileri evrelerde rahmin vajina dışına çıkmasına kadar ilerleyebilir.

Rahim Sarkması Nasıl Oluşur?

Rahim, pelvis içinde kaslar ve bağ dokuları ile desteklenir. Bu yapılar rahmi normal pozisyonunda tutar. Pelvik taban kasları zayıfladığında veya bağ dokuları esnekliğini kaybettiğinde rahim aşağı doğru hareket etmeye başlar.

Bu süreç genellikle yavaş ilerler. İlk dönemlerde yalnızca ayakta uzun süre kalındığında hissedilen bir basınç veya dolgunluk hissi oluşabilir. Zamanla belirtiler belirginleşir ve sarkma derecesi artar.

Rahim Sarkmasının Nedenleri Nelerdir?

Rahim sarkmasının oluşumunda birden fazla risk faktörü rol oynar. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

Vajinal doğum, rahim sarkmasının en önemli nedenlerinden biridir. Özellikle zor doğumlar, uzun süren doğum eylemi, iri bebek doğumu ve çok sayıda doğum pelvik taban yapılarında hasara yol açabilir.

Menopoz döneminde östrojen hormonunun azalması, bağ dokularının zayıflamasına ve elastikiyetini kaybetmesine neden olur.

İleri yaş, pelvik destek dokularının doğal olarak gevşemesine yol açar.

Kronik kabızlık ve sürekli ıkınma, rahim üzerine baskıyı artırarak sarkmayı tetikler.

Kronik öksürük, karın içi basıncını artırarak pelvik taban kaslarının zorlanmasına neden olur.

Obezite, pelvis bölgesine binen yükü artırır.

Ağır kaldırma alışkanlığı olan kişilerde rahim sarkması riski daha yüksektir.

Rahim Sarkmasının Belirtileri Nelerdir?

Rahim sarkmasının belirtileri, sarkmanın derecesine göre değişiklik gösterir. En sık görülen şikayetler şunlardır:

Vajina içinde veya vajinadan dışarı doğru gelen kitle hissi

Ayakta uzun süre kalındığında artan ağırlık ve basınç hissi

Bel ve kasık ağrısı

İdrar kaçırma, sık idrara çıkma veya idrar yapmada zorlanma

Kabızlık ve dışkılama güçlüğü

Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık hissi

Vajinal akıntıda artış

Rahim Sarkması Kaç Evrede İncelenir?

Rahim sarkması genellikle dört evrede değerlendirilir:

1. Evre: Rahim aşağı doğru yer değiştirmiştir ancak vajina girişine ulaşmaz.

2. Evre: Rahim vajina girişine kadar sarkar.

3. Evre: Rahim vajina dışına çıkar.

4. Evre: Rahim tamamen vajina dışındadır ve ciddi şikayetlere neden olur.

Rahim Sarkması Nasıl Teşhis Edilir?

Rahim sarkmasının tanısı çoğu zaman jinekolojik muayene ile konur. Muayene sırasında hastadan ıkınması istenerek sarkmanın derecesi değerlendirilir.

Gerekli durumlarda pelvik ultrasonografi, MR veya idrar fonksiyon testleri ile ek değerlendirmeler yapılabilir.

Rahim Sarkması Nasıl Tedavi Edilir?

Rahim sarkmasının tedavisi, sarkmanın derecesine, hastanın yaşına, şikayetlerine, genel sağlık durumuna ve çocuk isteğine göre planlanır.

Cerrahi Olmayan Tedavi Yöntemleri

Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri), hafif ve orta dereceli rahim sarkmalarında oldukça etkilidir.

Vajinal pessar, vajina içine yerleştirilen ve rahmi destekleyen medikal bir aparattır. Özellikle ameliyat istemeyen veya ameliyat için uygun olmayan hastalarda tercih edilir.

Vajinal östrojen tedavisi, menopoz sonrası dönemde dokuların güçlenmesine katkı sağlayabilir.

Cerrahi Tedavi

İleri dereceli rahim sarkmalarında cerrahi tedavi gerekebilir. Ameliyatlar rahmin korunarak asılması veya rahmin alınması şeklinde planlanabilir.

Cerrahi yöntem; vajinal, açık veya laparoskopik olarak uygulanabilir. Hangi yöntemin seçileceği hastaya özel olarak belirlenir.

Rahim Sarkması Önlenebilir mi?

Rahim sarkmasını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da risk önemli ölçüde azaltılabilir:

Pelvik taban egzersizlerinin düzenli yapılması

Doğru doğum sonrası bakım

İdeal kilonun korunması

Kabızlığın önlenmesi

Ağır kaldırmaktan kaçınılması

Rahim Sarkması Ne Zaman Doktora Başvurmayı Gerektirir?

Vajinadan dışarı çıkan bir kitle hissi, idrar veya dışkı kaçırma, cinsel ilişki sırasında ağrı ve günlük yaşamı etkileyen şikayetler varsa mutlaka bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Sonuç

Rahim sarkması, erken dönemde fark edildiğinde kontrol altına alınabilen ancak ilerlediğinde cerrahi tedavi gerektirebilen bir durumdur. Düzenli jinekolojik kontroller, erken tanı ve uygun tedavi ile yaşam kalitesi büyük ölçüde korunabilir.