Gebelikte Diyabet Nedir? Şeker Yüklemesi, Belirtiler ve Tedavi Süreci
Gebelik döneminde ortaya çıkan kan şekeri yüksekliği anne ve bebeğin sağlığını doğrudan etkileyebilir. Daha önce diyabeti olmayan bazı anne adaylarında hamilelik sırasında gelişen bu tabloya gestasyonel diyabet ya da halk arasında bilinen adıyla gebelik şekeri denir. Doğru takip edilmediğinde bebeğin büyümesini, doğum şeklini ve zamanını değiştirebilecek önemli sonuçlar doğurabilir.
İçindekiler
Şeker yükleme testiniz yüksek çıktıysa ya da risk grubunda olduğunuzu düşünüyorsanız vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi gerekir. Durumunuza özel planlama için hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Gebelikte Diyabet (Gestasyonel Diyabet) Nedir?
Gestasyonel diyabet, gebelikte plasentadan salgılanan hormonların insülin direnci oluşturması sonucu kan şekerinin yükselmesidir. Çoğu zaman gebelik öncesinde diyabet yoktur. Ancak hamilelikle birlikte metabolizma değişir ve bazı anne adaylarında şeker regülasyonu bozulur.
Bu durum genellikle gebeliğin 24–28. haftaları arasında yapılan tarama testleri sırasında saptanır. Tanı aldıktan sonra amaç hem annenin hem de bebeğin güvenliğini sağlayacak kan şekeri düzeylerini korumaktır.
Kimler Gebelikte Diyabet Açısından Risk Altındadır?
Ailede diyabet öyküsü olanlar
Önceki gebelikte iri bebek doğuranlar
Obezite sorunu bulunanlar
35 yaş üzeri gebeler
Polikistik over sendromu olanlar
Daha önce gebelik şekeri yaşamış olanlar
Bu gruptaki anne adaylarında daha erken haftalarda test yapılabilir ve takip daha sık planlanabilir.
Gebelikte Diyabet Belirtileri Var mıdır?
Çoğu anne adayında belirgin bir şikâyet olmaz. Bu nedenle tarama testleri büyük önem taşır. Nadiren:
Aşırı susama
Sık idrara çıkma
Yorgunluk
Tekrarlayan enfeksiyonlar
gibi bulgular görülebilir. Ancak bunlar gebeliğin doğal belirtileriyle karışabilir. Kesin değerlendirme laboratuvar testleriyle yapılır.
Şeker Yükleme Testi Nasıl Yapılır?
Toplumda sık konuşulan ancak tıbbi açıdan güvenli olan bu test, belirli miktarda glikoz içeren sıvının içilmesi ve sonrasında kan şekeri ölçülmesi prensibine dayanır. Amaç, vücudun şekere verdiği yanıtı değerlendirmektir.
Test sonucunda yüksek değerler saptanırsa ileri tanı testleri yapılır ve gerekirse tedavi planı oluşturulur.
Gebelikte Diyabet Bebeği Nasıl Etkiler?
Kontrolsüz kan şekeri bebeğe fazla glikoz geçmesine neden olur. Bu da bazı riskleri beraberinde getirir:
Bebeğin normalden iri olması (makrozomi)
Doğum travması riskinde artış
Erken doğum
Doğum sonrası bebekte şeker düşüklüğü
Solunum problemleri
Bu nedenle gebelik şekeri tanısı alan hastalarda ultrason takipleri daha ayrıntılı yapılır.
Gebelikte Diyabet Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavinin temelini kan şekerinin belirli aralıkta tutulması oluşturur. Çoğu zaman ilk adım tıbbi beslenme düzenlemesidir. Diyet ve egzersizle kontrol sağlanamadığında insülin tedavisi gerekebilir.
Diyet planı
Evde düzenli şeker ölçümü
Egzersiz önerileri
Gerekirse insülin başlanması
Ağızdan kullanılan şeker ilaçları genellikle tercih edilmez. Tedavi tamamen kişiye özeldir.
Nasıl bir yol izleneceğini öğrenmek için uzman görüşü alabilirsiniz.
Gebelikte Diyabet Doğumu Nasıl Etkiler?
Bebeğin kilosu, annenin şeker kontrolü ve ek risklerin varlığı doğum planını belirler. Bazı durumlarda normal doğum mümkünken, iri bebek varlığında sezaryen daha güvenli olabilir. Ayrıca gebeliğin beklenenden biraz daha erken sonlandırılması gerekebilir.
Doğumdan Sonra Diyabet Devam Eder mi?
Çoğu hastada doğumdan sonra kan şekeri normale döner. Ancak bu kişiler ilerleyen yıllarda tip 2 diyabet açısından risk taşır. Bu nedenle düzenli kontrol önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gebelik şekeri bebeğe zarar verir mi?
Kontrolsüz olduğunda evet. Ancak doğru takip ve tedavi ile sağlıklı bebek doğurmak mümkündür.
Şeker yükleme testi zararlı mı?
Hayır. Anne ve bebek için güvenlidir ve tanı koymada çok değerlidir.
Diyet yeterli olmazsa ne olur?
Kan şekeri hedefleri sağlanamazsa insülin tedavisi başlanabilir.
Gebelik şekeri sezaryen gerektirir mi?
Her zaman değil. Karar bebeğin tahmini kilosuna ve diğer faktörlere göre verilir.
Gebelik şekeri tekrarlar mı?
Sonraki gebeliklerde görülme ihtimali artabilir, bu yüzden erken takip önemlidir.
Evde şeker ölçmek şart mı?
Evet. Tedavinin etkinliği bu takiplerle anlaşılır.
Doğumdan sonra kontrol gerekir mi?
Evet. Annenin ilerleyen yıllarda diyabet gelişimi açısından değerlendirilmesi önerilir.